Dérivation trigonométrique

Formules de base et applications

Formules de base

\( (\sin x)' = \cos x \)

\( (\cos x)' = -\sin x \)

\( (\tan x)' = \sec^2 x \)

\( (\sec x)' = \sec x \tan x \)

\( (\csc x)' = -\csc x \cot x \)

\( (\cot x)' = -\csc^2 x \)

Relations utiles

\( \tan x = \frac{\sin x}{\cos x} \)

\( \sec x = \frac{1}{\cos x} \)

\( \csc x = \frac{1}{\sin x} \)

\( \cot x = \frac{\cos x}{\sin x} \)


Identités trigonométriques utiles

\( \sin^2 x+\cos^2 x=1 \)

\( 1+\tan^2 x=\sec^2 x \)

\( 1+\cot^2 x=\csc^2 x \)


Exemple 1 — Retrouver tan à partir de sin et cos

\( \tan x = \frac{\sin x}{\cos x} \)

Règle du quotient :

\( (\tan x)' = \frac{\cos x \cdot \cos x - \sin x(-\sin x)}{\cos^2 x} \)

\( = \frac{\cos^2 x + \sin^2 x}{\cos^2 x} \)

\( = \frac{1}{\cos^2 x} \)

\( (\tan x)' = \sec^2 x \)


Exemple 2 — Retrouver sec à partir de cos

\( \sec x = \frac{1}{\cos x} = (\cos x)^{-1} \)

\( (\sec x)' = -(\cos x)^{-2}(-\sin x) \)

\( = \frac{\sin x}{\cos^2 x} \)

\( = \frac{1}{\cos x} \cdot \frac{\sin x}{\cos x} \)

\( (\sec x)' = \sec x \tan x \)


Exemple 3 — Retrouver csc à partir de sin

\( \csc x = \frac{1}{\sin x} = (\sin x)^{-1} \)

\( (\csc x)' = -(\sin x)^{-2}\cos x \)

\( = -\frac{\cos x}{\sin^2 x} \)

\( = -\csc x \cot x \)

\( (\csc x)' = -\csc x \cot x \)


Exemple 4 — Retrouver cot à partir de cos et sin

\( \cot x = \frac{\cos x}{\sin x} \)

\( (\cot x)' = \frac{-\sin x \cdot \sin x - \cos x \cdot \cos x}{\sin^2 x} \)

\( = -\frac{\sin^2 x + \cos^2 x}{\sin^2 x} \)

\( = -\frac{1}{\sin^2 x} \)

\( (\cot x)' = -\csc^2 x \)


Exemple 5 — composition trigonométrique

\( f(x)=\sin(x^2) \)

\( f'(x)=\cos(x^2)\cdot 2x \)

\( f'(x)=2x\cos(x^2) \)


Exemple 6 — produit trigonométrique

\( f(x)=x\cos x \)

\( f'(x)=1\cdot \cos x + x(-\sin x) \)

\( f'(x)=\cos x - x\sin x \)


Exemple 7 — quotient trigonométrique

\( f(x)=\frac{\sin x}{x} \)

\( f'(x)=\frac{x\cos x - \sin x}{x^2} \)

\( f'(x)=\frac{x\cos x - \sin x}{x^2} \)